Voorwoord

Voor u ligt de programmabegroting voor 2019 en de meerjarenramingen 2020-2022. In deze begroting zijn, samen met de vastgestelde mutaties in de perspectiefnota 2019, de ambities vertaald uit het raadsprogramma 2018-2022 Gewoon Samen Doen!

Het raadsprogramma Gewoon Samen Doen! is leidend en vormt ons kompas voor de komende bestuursperiode. Als nieuw college willen we aan de slag. Daarbij zoeken we actief de samenwerking met onze omgeving waarbij onze rol steeds meer gericht is op faciliteren en stimuleren van initiatieven en ontwikkelingen. Als het nodig is, pakken we zelf de regie.

Ambities zijn leidend

Het raadsprogramma staat niet op zich. Onze eigen ambities zijn weliswaar leidend, maar die hebben we geschetst in het perspectief van mondiale, landelijke en regionale ontwikkelingen zoals het Interbestuurlijk Programma en Veerkrachtig Bestuur.

Er liggen grote opgaven voor ons. Opgaven die we alleen kunnen oppakken als we daar met een brede blik naar kijken. In deze begroting hebben wij de opgaven in beeld gebracht en daaraan doelstellingen en activiteiten gekoppeld.

De opgaven zijn:

·         Agrofood

·         Leefbaarheid en kernen

·         Arbeidsmigranten

·         Integrale Veiligheid

·         Biodiversiteit

·         Omgevingswet

·         Dienstverlening

·         Organisatieontwikkeling

·         Economische kracht

·         Toekomstvisie

·         Erfgoed en cultuur

·         Transformatie in het sociaal domein

·         Energietransitie

Balans

In deze veranderende omgeving, waarbij we op een andere manier aan de slag gaan met grote opgaven is het belangrijk balans te vinden tussen dat wat we willen en dat wat we aankunnen. Kortom, wij houden steeds de balans in de gaten tussen de ambities, onze financiële positie en de capaciteit van onze organisatie.

Ambities

Onze ambities hebben we vertaald in deze begroting. In de hierna volgende hoofdstukken geven wij antwoord op de vertrouwde (en verplichte) W vragen: wat willen we bereiken en wat gaan we daar voor doen. Kijken we naar de activiteiten, dan zien we dat we voor de opgaven plannen moeten gaan maken voor de toekomst. Daar zijn we inmiddels mee gestart en dat loopt door in 2019. Maar we houden het niet bij plannen alleen. We gaan al in 2019 aan de slag met heel concrete acties.

Financiële positie

De financiële positie hebben wij in lijn gebracht met onze ambities. Wij hebben budgetten opgenomen waarmee we de concrete acties uit de begroting kunnen uitvoeren. Wij hebben, eenmalig, budget vrijgemaakt voor het opstellen en uitwerken van onze opgaven naar plannen. Wij hebben een start gemaakt met de investeringsagenda voor de lange termijn. Die wordt stap voor stap concreter gemaakt als we de plannen hebben gemaakt. Voor de kapitaallasten die verbonden zijn aan deze investeringsagenda hebben we financiële ruimte ingebouwd. Zo borgen we dat we onze plannen daadwerkelijk kunnen realiseren.

In eerdere financiële documenten hebben we meerdere keren geconstateerd dat onze financiële wendbaarheid moet verbeteren. We hebben weinig buffer in onze reguliere structurele exploitatie. Bij tegenvallers moeten we al snel een beroep doen op de reserves. Dat geldt ook voor tussentijdse wensen vanuit de raad die incidenteel budget vragen. Die kunnen we alleen invullen als we een beroep doen op de reserves. In deze begroting hebben we een belangrijke stap gezet om de wendbaarheid te verbeteren door ruimte te scheppen in onze exploitatie.

Capaciteit

De organisatieontwikkeling, die is gestart in 2017, ligt op koers. De organisatievisie is vastgesteld, de nieuwe structuur staat, de managementfuncties zijn ingevuld en de uitvoeringsagenda voor 2019/2020 wordt vormgegeven. Met de extra budgetten voor organisatieontwikkeling die beschikbaar zijn gesteld in de perspectiefnota 2019 is tijdens de verbouwing de winkel open gebleven. Met de resultaten van het formatieonderzoek en de Strategische Personeelsplanning (SPP) krijgen we steeds beter zicht op de situatie. Die laat een disbalans zien tussen de capaciteit – zowel kwalitatief als kwantitatief - die nodig is om onze ambities te verwezenlijken en de capaciteit die we op dit moment in huis hebben. Deze disbalans vormt een risico voor de realisatie van onze plannen. In het hoofdstuk Bestuur en Dienstverlening beschrijven wij de maatregelen die we in deze begroting hebben opgenomen om dit risico terug te brengen.

Wij werken opgavengericht

Bij het bouwen van de nieuwe organisatie hebben wij gekozen voor opgavengericht werken waarbij we met een brede blik naar opgaven kijken en we de gewenste maatschappelijke effecten vertalen naar activiteiten. De samenleving staat daarbij centraal met focus op samen zaken voor elkaar krijgen. Kenmerk van het opgavengericht werken is het zoeken naar verbindingen tussen de verschillende beleidsterreinen. Ook hier zijn de ambities in het raadsprogramma leidend. Wij sturen actief op de realisatie van deze ambities. Voor de realisatie van de reguliere taken sturen wij vooral op afwijkingen. Natuurlijk met aandacht voor bestuurlijk gevoelige zaken.

Wij bouwen samen aan onze planning en control

De ingezette lijn van doorontwikkeling van onze planning en control cyclus en documenten zetten wij door. Dat doen we samen! Samen met de raad, het college en de medewerkers. Dat doen we langs twee lijnen. De eerste lijn is het project “sturen met maatschappelijke effecten”, een project waarbij we de raad faciliteren, ondersteunen en begeleiden om de kaderstellende en controlerende rol te versterken. De tweede lijn (die parallel loopt met de eerste) bouwen we op vanuit de basis. Voor elk product of project worden de kosten en benodigde capaciteit in beeld gebracht. Voor deze doorontwikkeling benutten we de volledige raadsperiode waarbij steeds het principe van plannen – realiseren – evalueren - bijstellen wordt toegepast. Pas als het goed is zetten we de volgende stap.

Evalueren

Onze ambities zijn in deze begroting verankerd. De activiteiten voor 2019 hebben we in beeld. Voor de jaren daarna geven we een indicatie van de jaarschijf. Zo werken we van grof naar fijn en dat past in een omgeving waarin de ontwikkelingen snel kunnen gaan. Zoals aangegeven in het raadsprogramma houden we goed vinger aan de pols en evalueren we jaarlijks de stand van zaken. Dat doen we bij de perspectiefnota.

Aan de slag!

Als nieuw college bieden wij u onze eerste begroting aan. Een begroting met ambitie. Een begroting die financieel keurig binnen de lijntjes past en waarbij we voldoende buffer hebben om risico’s op te kunnen vangen. Wij gaan aan de slag! Door gewoon samen te doen!

College van Burgemeester & wethouders,

Staand van links naar rechts: burgemeester Ruud van den Belt, wethouders Wilma Baartmans, Petra Lepolder, Koos Krook, Esther Prent en secretaris Thijs de Jongh.